حکومەتی هەرێمی کوردستان لە تەواوکردنی پڕۆژەی 'ڕووناکی' لە بەردەڕەش نزیک دەبێتەوە

پڕۆژەی گەورەی کارەبای "ڕووناکی" سەر بە حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە قۆناغی کۆتایی خۆی لە قەزای بەردەڕەش نێزیک دەبێتەوە؛ بەرپرسان ڕایدەگەیەنن کە ئامادەکارییەکان لە قۆناغی کۆتاییدان بۆ دابینکردنی کارەبای ٢٤ کاتژمێری و کۆتاییهێنان بە پشتبەستن بە موەلیدە ئەهلییەکان.

ڕۆژی شەممە، بەڕێوەبەرایەتیی کارەبای بەردەڕەش، کە سەر بە پارێزگای دهۆکە، ڕایگەیاند کە تیمە تەکنیکییەکان لە ماوەی مانگی ڕابردوودا بە خێراییەکی زۆرەوە کاریان کردووە بۆ تەواوکردنی ئەم پڕۆژە ستراتیژییە، کە کارەبای بێبڕانەوە بۆ سەنتەری قەزاکە، کۆمەڵگاکانی نیشتەجێبوون و زیاتر لە ١٢٠ گوندی دەوروبەری دابین دەکات.

ئەرشەد محەمەد عەلی، بەڕێوەبەری کارەبای بەردەڕەش بە کوردستان٢٤ی ڕاگەیاند، پڕۆسەی جێبەجێکردنی پڕۆژەکە لە دوو قۆناغدا بەڕێوە دەچێت. ئەو ئاماژەی بەوەش کرد، ٪٩٠ی کارەکانی چاکسازی و نوێکردنەوەی محاویلەکان (گۆڕەرەکان) تەواو بووە، لە کاتێکدا قۆناغی دووەم جەخت لەسەر بەستنی پێوەرە زیرەکەکان دەکاتەوە بۆ ئەو ١٤,٠٠٠ هاوبەشەی کە ماون، لە کۆی ٣٩,٠٠٠ هاوبەشی کارەبا لەسەرانسەری قەزاکەدا.

لەگەڵ نزیکبوونەوەی کاتی دەستپێکردنی سیستەمە نوێیەکە، بەرپرسانی خۆجێی ئۆفەری دارایی هاندەریان ڕاگەیاندووە بە مەبەستی ئاسانکاری بۆ هاووڵاتییان لە کاتی گواستنەوەیان بۆ سەر سیستەمە نوێیەکە و دوورکەوتنەوە لە موەلیدە ئەهلییەکان.

بەگوێرەی ڕاگەیەندراوی بەڕێوەبەرایەتیی کارەبا، هاوبەشانی کارەبا لە سێ مانگی یەکەمی جێبەجێکردنی پڕۆژەکەدا، داشکانی قۆناغ بە قۆناغ لە کرێی بەکارهێنانی کارەبادا وەردەگرن. داشکانەکان بە ڕێژەی ٪٥٠ لە مانگی یەکەمدا دەست پێدەکەن، پاشان ٪٢٥ لە مانگی دووەمدا و ٪١٥ لە مانگی سێیەمدا. بەرپرسان دەڵێن ئەم ڕێوشوێنانە بۆ هاندانی هاووڵاتییانە بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ سیستەمی یەکگرتووی کارەبا و کەمکردنەوەی باری دارایی سەر شانی خێزانەکان.

فرەوانکردنی پڕۆژەی ڕووناکی

پڕۆژەی ڕووناکی کە لەلایەن مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ ڕاگەیەندرا، وەک یەکێک لە دەستپێشخەرییە سەروەرییە گرنگەکانی کابینەی نۆیەم دادەنرێت. ئامانجی ئەم بەرنامەیە دابینکردنی کارەبای بەردەوامە بۆ ماڵان و شوێنە بازرگانییەکان لە سەرانسەری هەرێمی کوردستان تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦.

پڕۆژەکە بۆ شوێنگرتنەوەی سیستەمی کۆنی دووانیی کارەبای نیشتمانی و موەلیدە ئەهلییەکان داڕێژراوە، کە تێچوویەکی زۆری دارایی خستبووە سەر شانی هاووڵاتییان و ببووە هۆی پیسبوونی ژینگەش.

دوابەدوای سەرکەوتنی پڕۆژەکە لە هەولێر، بەرپرسان جێبەجێکردنی پڕۆژەکەیان بۆ بەردەڕەش فرەوانتر کردووە، کە قەزایەکی ستراتیژی گرنگە و دەکەوێتە سەر ڕێگای سەرەکیی نێوان هەولێر و دهۆک. چاوەڕوان دەکرێت خزمەتگوزارییەکە بە تەواوی لە کۆتایی مانگی حوزەیراندا بکەوێتە گەڕ.

لەم مانگەدا، کەمال محەمەد ساڵح، وەزیری کارەبای هەرێمی کوردستان، سەرپەرشتی کۆبوونەوەیەکی باڵای کرد کە بە ئامادەبوونی عەزیز ئەحمەد، جێگری سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران، بەرپرسانی باڵا، تیمەکانی پڕۆژەکە و سەرکردەکانی کەرتی کارەبا بەڕێوەچوو، بۆ پێداچوونەوە بە قۆناغەکانی کۆتایی پڕۆژەی ڕووناکی و تاوتێکردنی پلانەکانی فرەوانکردنی لە داهاتوودا.

سەرنجی گفتوگۆکان لەسەر پەرەپێدانی ژێرخان، زیادبوونی خواستی کارەبا و خێراکردنی جێبەجێکردنی پڕۆژەکە بوو لە سەرانسەری هەرێمدا. هەروەها بەرپرسان پێداچوونەوەیان بۆ سکاڵا و پێشنیارەکانی هاووڵاتییان کرد، و جەختیان لە گرنگیی وەڵامدانەوەی خێرای کێشەکانی خزمەتگوزاری کردەوە و هۆشداریشیان دا لە هەر سەرپێچییەک کە زیان بە تۆڕی کارەبا بگەیەنێت.

بەرپرسان ڕایدەگەیەنن کە پڕۆژەکە چاککردنی تۆڕەکانی کارەبا، فرەوانکردنی تۆڕەکانی دابەشکردن، بەستنی سیستەمی زیرەک بۆ چاودێریکردنی بەکاربردن، و باشترکردنی شەفافیەت لە پسوولەی کارەبا دەگرێتەوە، ئەمەش بۆ دەستەبەرکردنی دابەشکردنی دادپەروەرانە و پاراستنی ژێرخانەکە لە لۆدی زیادە.

بەپێی ئامارەکانی حکومەت، نزیکەی ٥.٥ ملیۆن هاووڵاتی — کە دەکاتە زیاتر لە ٪٨٥ی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان — لە ئێستاوە لە پڕۆژەی ڕووناکی سوودمەند بوون، و دابینکردنی کارەبا لە زۆرێک لە ناوچەکاندا جێگیرتر بووە.

بەرپرسان دەشڵێن، ئەم دەستپێشخەرییە یارمەتیدەر بووە لە کەمکردنەوەی پەستان لەسەر تۆڕی کارەبا، باشترکردنی بارودۆخی ژینگە لەڕێگەی سنووردارکردنی بەکارهێنانی موەلیدەکان، و بەرزکردنەوەی کارایی وزە، لە کاتێکدا پڕۆژەکانی دیکەی ژێرخان هاوتەریب لەگەڵ گەشەکردنی خواستدا بەردەوامن لە فرەوانبوون.

ئێستا قۆناغی بەردەڕەش هەنگاوێکی تری گرنگە لە هەوڵە فرەوانەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ سەرلەنوێ داڕشتنەوەی کەرتی کارەبا و دامەزراندنی سیستەمێکی سەقامگیر و ٢٤ کاتژمێریی کارەبا.