پڕۆژەی ڕووناکی گەیشتە کفری لەگەڵ بەردەوامبوونی هەوڵەکان بۆ دابینکردنی کارەبای ٢٤ کاتژمێری

دەستپێشخەری پێشەنگی حکومەتی هەرێمی کوردستان، "پڕۆژەی ڕووناکی"، ڕۆژی سێشەممە گەیشتە کفری، لەکاتێکدا تیمەکانی جێبەجێکردن دەستیان بە کارەکانیان کرد کە دانیشتووان و بەرپرسان وەک هەنگاوێکی گرنگ بەرەو دابینکردنی کارەبای بەردەوام بۆ یەکێک لە گەرمترین ناوچەکانی هەرێمی کوردستان دەیکەنەوە.

بەپێی ڕاپۆرتی پەیامنێری کوردستان٢٤ لە شوێنی ڕووداوەکەوە، کارەکان بە فەرمی لە سەرانسەری قەزاکەدا دەستیان پێکرد لەکاتێکدا تیمەکان نوێترین قۆناغی چاکسازی کارەبایان لەسەر ئاستی هەرێم دەستپێکرد، کە چاوەڕوان دەکرێت بڕیار بێت بە هێواشی سەدان مۆلیدەی گەڕەکەکان لە کفری و کۆمەڵگە دەوروبەرەکاندا لاببرێن.

بۆ دانیشتووانی ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان، کە پلەکانی گەرما لە وەرزی هاویندا داواکارییەکی زۆر لەسەر بەکارهێنانی کارەبا دروست دەکەن، گەیشتنی پڕۆژەی ڕووناکی لە پڕۆژەیەکی ژێرخانی ئاسایی زیاترە.

ئەمە ئاماژەیە بۆ هیوای بەدەستهێنانی کارەبای بەردەوام و شەوورۆژی دوای ساڵانێک لە هەوڵدان بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی لە نێوان کارەبای گشتی و ئابوونەی گرانی مۆلیدە تایبەتەکان کە زۆرجار لە کاتەکانی گەرمای تونددا نەیدەتوانی پێداویستییەکانی ماڵان پڕبکاتەوە.

چاوەڕوان دەکرێت ڕاگواستنەکە بە هێواشی ئەنجام بدرێت لەکاتێکدا سیستەمە نوێیەکە دەناسێنرێت، و مۆلیدەکانی گەڕەک قۆناغ بە قۆناغ لەکار دەخرێن کاتێک خزمەتگوزاری کارەبای بەردەوام بەردەست دەبێت.

دانیشتووانی ناوچەکە بە کوردستان٢٤یان ڕاگەیاند کە پڕۆژەکە لە کاتێکی زۆر گرنگدا بۆ قەزاکە دەگات، کە داواکاری کارەبا لە مانگەکانی هاویندا بەشێوەیەکی بەرچاو بەرز دەبێتەوە.

زۆربەیان تێچووی پشتبەستن بە مۆلیدە تایبەتەکانیان وەک بارگرانییەکی دارایی بەردەوام وەسف کرد، و گوتیان کە ئەو ئەمپێرە سنووردارەی کە بە شێوەیەکی ئاسایی دابین دەکرێت زۆرجار بەش ناکات بۆ کارپێکردنی ئامێرەکانی ساردکەرەوە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن.

بۆ زۆرێک لە ماڵان، گوتیان کارەبای بێپچڕان نە Bبەنها ئاسوودەیی زیاتر بەڵکو ئاسودەییش لە خەرجییە مانگانە دووبارەبووەکانی پەیوەندیدار بە خزمەتگوزاری مۆلیدەکانەوە بەڵێن دەدات.

دەستپێکردنی کارەکان لە کفری دوای ساڵانێک لە وەبەرهێنان دێت کە ڕێ خۆشکەر بوو بۆ فراوانبوونی پڕۆژەکە بۆ ناو قەزاکە.

لە ماوەی حەوت ساڵی ڕابردوودا، حکومەتی هەرێمی کوردستان سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی ژێرخانی کارەبا لە ناوچە دوورەدەستەکانی گەرمیان چڕکردبووەوە، و تۆڕی نیشتمانیی بۆ ئەو گوندانە درێژکردەوە کە ساڵانێکی زیادی بوو دەستڕاگەیشتنیان بۆ کارەبای باوەڕپێکراو سنووردار بوو.

بەپێی زانیارییەکانی حکومەتی هەرێم، زیاتر لە ٤٠ گوندی دوورەدەست و شاخاوی لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان بە تۆڕی نیشتمانی کارەباوە بەستراونەتەوە، سەرەڕای ئاستەنگە لۆجیستییەکان کە بەهۆی سەختی ناوچەکە و تێچووی بەرزی دروستکردنەوە دروست ببوون.

ئەو وەبەرهێنانانه مسۆگەریان کرد کە هەموو گوندێک لە ئیدارەکەدا ئێستا دەستڕاگەیشتنیان بۆ تۆڕی گشتی هەبێت، کە ئەمەش مەرجە پێویستەکانی دروستکرد بۆ ئەوەی پڕۆژەی ڕووناکی لە شارە گەورەکان زیاتر فراوان بێت.

ئەو کارانەی پێشووتری ژێرخان بوونەتە بنەمایەکی گرنگ بۆ قۆناغی ئێستای چاکسازی.

لەبری دەستپێکردنی چاکسازی دابڕاو، پڕۆژەی ڕووناکی لەسەر ئەو تۆڕی کارەبایە بنیات دەنرێت کە پێشتر لە سەرانسەری قەزاکەدا درێژکراوەتەوە، ئەمەش ڕێگە بە تیمەکانی جێبەجێکردن دەدات سەرنجیان لەسەر ڕاگواستنی کۆمەڵگەکان بەرەو خزمەتگوزاری بێپچڕان چڕبکەنەوە.

دەستپێکردنی کارەکان لە کفری نیشانەی دەستکەوتێکی دیکەیە لە یەکێک لە گەورەترین دەستپێشخەرییەکانی خزمەتگوزاری گشتی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا.

پڕۆژەی ڕووناکی کە لەلایەن کابینەی نۆیامی حکومەتی هەرێمەوە دەستیپێکردووە، ئامانجی دابینکردنی کارەبای بێپچڕان و گونجاوە بۆ ماڵان و بازرگانییەکان لە سەرانسەری هەرێمی کوردستان تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦.

جگە لە زیاترکردنی بەردەستبوونی کارەبا، دەستپێشخەرییەکە هەوڵدەدات تەواوی کەرتی کارەبا لە ڕێگەی بەرزکردنەوەی ئاستی ژێرخان، پێوەری ژیر، سیستەمی پسوولەی دیجیتاڵی، و ئیدارەدانی باشتر بۆ بەکارهێنانی کارەبا هاوچەرخ بکات.

بەپێی زانیارییەکانی حکومەتی هەرێم، چاکسازییە فراوانەکە بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە مۆلیدە دیزڵییەکانی گەڕەکەکان داڕێژراوە کە ساڵانێکی زۆرە بۆشاییەکانی دابینکردنی کارەبایان پڕکردووەتەوە لەکاتێکدا بوونەتە هۆی تێچووی زیاتری ماڵان، پیسبوونی هەوا، و ژاوەژاو لە ناوچەکانی نیشتەجێبووندا.

ئامارەکانی حکومەت ئاماژە بەوە دەکەن کە پڕۆژەکە پێشتر بەشێوەیەکی بەرچاو لە سەرانسەری هەرێمی کوردستاندا فراوان بووە.

زیاتر لە ٥.٥ ملیۆن دانیشتوو و نزیکەی ١٥٣,٠٠٠ کۆمپانیا و کار لە ئێستادا کارەبای بێپچڕان لە ڕێگەی پڕۆژەی ڕووناکییەوە وەردەگرن، لەکاتێکدا زیاتر لە ٥,٩٠٠ مۆلیدەی تایبەتی گەڕەکەکان لەکارخراون لەکاتێکدا قەزای زیاتر ڕادەگوێزرێن بۆ دابینکردنی بەردەوامی کارەبای گشتی.

بەرپرسان دەڵێن ئەو گۆڕانکارییانە باوەڕپێکراوی کارەبایان بۆ ماڵان، قوتابخانەکان، نەخۆشخانەکان و کۆمپانیاکان باشتر کردووە لەکاتێکدا کاریگەرییە ژینگەییەکانی پەیوەندیدار بە مۆلیدە دیزڵییەکان کەمکردووەتەوە.

هەوڵەکانی هاوچەرخکردن بە هەمان شێوە لە ژێرخانی جەستەیی (فیزیکی) زیاتر دەبێتەوە.

لە ڕێگەی ناساندنی پێوەری ژیر، پسوولەی دیجیتاڵی، و خزمەتگوزاری ئەلیکترۆنی بۆ بەشداربووان، حکومەتی هەرێم دەڵێت پڕۆژەی ڕووناکی بەشێکە لە ستراتیژێکی فراوانتر بۆ باشترکردنی ئیدارەدانی گشتی، هاندانی بەکارهێنانی کاراتر بۆ وزە، و دامەزراندنی سیستەمێکی کارەبای بەردەوامی دارایی کە توانای پشتیوانیکردنی گەشەی ئابووری درێژخایەنی هەبێت.

چاوەڕوان دەکرێت کارەبای باوەڕپێکراو ژینگەی بازرگانی بەهێزتر بکات لە ڕێگەی کەمکردنەوەی تێچووی کارکردن بۆ دامەزراوە بازرگانییەکان کە لە مێژوودا پشتیان بە مۆلیدەی یەدەگی گرانبەها بەستووە بۆ قەرەبووکردنەوەی نادڵنیایی دابینکردنی کارەبا.

باشتربوونی ژینگە وەک تایبەتمەندییەکی دیاریکەری دیکەی دەستپێشخەرییەکە دەرکەوتووە.

لەکاتێکدا مۆلیدەکانی گەڕەک قۆناغ بە قۆناغ لەکار دەخرێن، ئەو کۆمەڵگەیانەی بە پڕۆژەی ڕووناکییەوە بەستراونەتەوە کەمبوونەوەی دەردانی گازات و پیسبوونی ژاوەژاویان لەگەڵ باشتربوونی کوالێتی گشتی ژیانی شارنشینی ڕاگەیاندووە.

پڕۆژەکە سەرنجی نێودەوڵەتیشی ڕاکێشاوە. قونسوڵخانەی گشتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە هەولێر دەستپێشخەرییەکەی وەک بەشدارییەکی گرنگ بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی وزەی هەرێمی کوردستان وەسف کردووە، لەکاتێکدا وەزارەتی کارەبای عێراق ئاماژەی بە مۆدێلی کارەبای کوردستان کردووە وەک ئەزموونێک کە شایستەی لێکۆڵینەوەیە.

بۆ کفری، بەڵام، گرنگی دەستپێکردنی پڕۆژەکە کەمتر لە سیاسەتدا و زیاتر لە ژیانی ڕۆژانەدا دەپێورێت.

دانیشتووان دەڵێن کارەبای باوەڕپێکراو گوشارەکانی هاوین کەمدەکاتەوە، خەرجییەکانی ماڵان کەم دەکاتەوە، و پشتبەستن بە خشتەی مۆلیدەکان کە ساڵانێکە ڕوتینی ڕۆژانەی داڕشتووە ناهێڵێت.

وەڵامدانەوەی گەرموگوڕیان ڕەنگدانەوەی ئەو چاوەڕوانییانەیە کە کارەبای بێپچڕان بارودۆخی ژیان لە سەرانسەری یەکێک لە گەرمترین قەزاکانی هەرێمدا باشتر دەکات.

لەکاتێکدا تیمەکانی جێبەجێکردن بەردەوامن لە کارەکانیان، گەیشتنی پڕۆژەی ڕووناکی بۆ کفری هەنگاوێکی دیکەیە بەرەو ئامانجی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ درێژکردنەوەی کارەبای ٢٤ کاتژمێری بۆ سەرانسەری هەرێمی کوردستان تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦.

بە شێوەیەکی فراوانتر، ئەمە ڕوونی دەکاتەوە کە چۆن ساڵانێک لە وەبەرهێنان لە فراوانکردنی تۆڕی کارەبادا ئێستا وەردەگێڕدرێن بۆ وەرچەرخانێکی فراوانتری خزمەتگوزارییە گشتییەکان، هێنانی کارەبای بەردەوام، و ئاسۆی داهاتوویەکی کەمتر پشتبەستوو بە مۆلیدە تایبەتەکان بۆ کۆمەڵگەیەکی دیکە.