مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، پەلسی ئەلیکترۆنی بۆ مۆدێرنکردن و سادەکردنی خزمەتگوزارییە گشتیەکان دەستپێدەکات

Published at: Feb, 26 2026

حکومەتی هەرێمی کوردستان بە فەرمی ئی-پسولەی خستە بازاڕەوە کە پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵی یەکگرتووە و بۆ مۆدێرنکردنی پارەدان و خزمەتگوزارییەکانی حکومەت داڕێژراوە. لە مەراسیمەکەدا مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و عەلی ئەلعەلاق پارێزگاری بانکی ناوەندی عێراق و ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردە بازرگانییەکان و وەبەرهێنەرانی هەرێمی کوردستان و عێراق ئامادەبوون.


لە چوارچێوەی چالاکییەکەدا، پانێڵێک بە ناونیشانی “گەشتێکی دیجیتاڵی: لە دیدگاوە بۆ جێبەجێکردن”، سەرۆکوەزیرانی عێراق بەشداریکرد، کە ئامانجەکان و کاریگەرییە بەرفراوانەکانی پلاتفۆرمەکەی خستەڕوو.


PM بارزانی بە دەستکەوتێکی گەورەی نیشتمانی وەسف کرد و جەختی لەوە کردەوە کە بۆ هەموو عێراقییەکان دەستیان پێدەگات، ئەمەش وا دەکات بە شێوەیەکی پارێزراو و خێرا و گونجاو پارەی حسابی حکومەت بدرێت.


“ئامانجمان لەگەڵ هەموو ئەم پڕۆژە دیجیتاڵیانەدا تەنها ئەوە نییە خەڵک بتوانن مووچەکانیان لە ڕێگەی بانکەکانەوە وەربگرن، بەڵکو ژیانیان ئاسانتر بکەین بە ڕێگەدان بە دەستگەیشتنیان بە هەموو خزمەتگوزارییە حکومییەکان بە شێوەی دیجیتاڵی”.


بارزانی وتی. دەشڵێت: “پیرۆزبایی لە خەڵکی کوردستان دەکەم بۆ ئەم پڕۆژە نوێیە، کە دەبێتە هۆی ئاسانکاری ژیانیان، و هیوای سەرکەوتنی بەردەوامیان بۆ دەخوازم”.


پلاتفۆرمەکە بەشێکە لە هەوڵێکی فراوانتر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هەموو هاوڵاتیان بەبێ گوێدانە شوێن، دەستیان بە خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان بگات. سەرۆک بارزانی جەختی لەوە کردەوە کە حکومەت پابەندە بە پاراستنی سیستەمێکی شەفاف و هاوڵاتی مەرکەزی.


بارزانی تیشکی خستە سەر هاوکاری نێوان ئی-پسولێ و دەستپێشخەرییە دیجیتاڵییەکانی دیکە، لەوانەش فەسڵی کارەبای ڕوناکی و ئەکاونتی کەسی. دەشڵێت: “لە ڕێگەی ئەلیکترۆنی Psûle، ئێستا خەڵکی کوردستان دەتوانن بە ئاسانی حەسابەکانیان بدەن بەبێ ئەوەی بە شێوەیەکی فیزیکی سەردانی فەرمانگە حکومییەکان بکەن یان لە ڕیزی درێژدا چاوەڕێ بکەن”.


هەروەها هاندانێکی تایبەتی ڕاگەیاند: "ئەوانەی دەست دەکەن بە بەکارهێنانی ئەلیکترۆنی Psûle بۆ پێدانی پارەی کارەبای کارەبایان لە ماوەی 30 ڕۆژدا لە دەستپێکردنی ئەمڕۆوە چێژ لە داشکاندنی 20% وەردەگرن"، ئاماژەی بەوەشکرد کە ئەم هەنگاوە هاندەری بەکارهێنانی کارامەی وزە و هۆشیاری دارایی هاوڵاتیان بەهێز دەکات.


سەرۆک وەزیران جەختی لە گرنگی چاکسازی لە کەرتی بانکی کردەوە وەک بڕبڕەی پشتی گۆڕانکاری دیجیتاڵی. گوتیشی: "پێویستمان بەو جۆرە چاکسازییە هەیە، بەتایبەتی لە سیستمی بانکیدا، گەنجەکانمان زۆر شارەزای تەکنەلۆجیایە، کاتێکی دەوێت تا خەڵک لەگەڵ ئەم دەستپێشخەرییە دیجیتاڵییە نوێیانەدا ڕابێن."


هەروەها جەختی لە هاوبەشی نێوان حکومەت و هاووڵاتیان کردەوە و گوتی: ”حکومەت بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان بەشی خۆی بەجێهێناوە، پێویستە خەڵک بە بەکارهێنانی ژیرانە و ئابوریانە بەشی خۆی بەجێبهێنێت”.


بارزانی بە تیشک خستنە سەر دەستکەوتە بەرفراوانەکانی ژێرخانی، ئاماژەی بە سەرکەوتنی پڕۆژەی کارەبای ڕوناکی کرد کە بە خێرایی کارەبای ٢٤ کاتژمێری بۆ ٧٠-٨٠%ی دانیشتوان دابین کردووە. ئاماژەی بەوەشکرد، ئاگادارکرامەوە کە تا هاوینی ئەمساڵ، 100%ی دانیشتوانی کوردستان دەستیان بە کارەبای 24 کاتژمێری دەگات.


زیاتر جەختی لەسەر پابەندبوونی حکومەت کردەوە بۆ باشترکردنی تەندروستی و پەروەردە و وتی: “ئەجێندای ئێمەیە کە کوالیتی پەروەردە نەک تەنها لە کەرتی تایبەت بەڵکو لە کەرتی گشتیدا باشتر بکەین، بۆ ئەوەی بتوانین گەرەنتی داهاتوویەکی گەشاوەتر بۆ گەنجانمان بکەین”.


بارزانی لە کۆتاییدا داوای بەردەوامی متمانە و هاوکاری هاوڵاتیانی کرد. وتیشی: “پێویستمان بە متمانە و پاڵپشتی خەڵک هەیە بۆ زیاتر پەرەپێدانی کوردستان و پێشکەشکردنی پڕۆژە و خزمەتگوزاری باشتر”.


دواتر لە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەنوسان دوای ئەو بۆنەیە، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، پسولی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاوە لە کارنامەی چاکسازی فراوانتری حکومەتی هەرێم، کە ماوەیەکە بەردەوامە.


ڕوونیشیکردەوە، دەستپێشخەرییەکە لە پێویستی ژێرخانێکی ئابووری تۆکمە سەرچاوە دەگرێت کە تێیدا هەموو هاووڵاتییەک لە هەرێمی کوردستان- چ کارمەندێکی کەرتی گشتی بێت یان لە کەرتی تایبەتدا کار بکات- هەژماری بانکی تایبەتی هەبێت، ئەمەش وادەکات کە خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکانی بانکی بخەنە ناو پڕۆژەکانی وەک ئەلیکترۆنی Psûle.


بارزانی ئاماژەی بەوەشکرد، پلاتفۆرمەکە دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە گشتیەکان ئاسان دەکات بە ڕێگەدان بە هاوڵاتیان بۆ پێدانی پارەی پێداویستییە سەرەکییەکانی وەک ئاو، کارەبا، و مامەڵەکانی تری حکومەت لە کاتی گونجاوی خۆیاندا، هاوکات چاودێریکردنی حکومەت بەهێزتر دەکات و شەفافیەت لە داهات و خەرجییەکان زیاتر دەکات.


خستنەبازاڕی ئەلیکترۆنی Psûle نوێنەرایەتی بڕگەیەکی گەورەیە لە گۆڕانی دیجیتاڵی کوردستان، بە ئامانجی ڕێکخستنی مامەڵە داراییەکان، زیادکردنی شەفافیەت، و بەرزکردنەوەی کوالیتی خزمەتگوزارییە گشتیەکان.


بەرپرسان بە هەنگاوێکی بنەڕەتی وەسفیان کرد بەرەو مۆدێلێکی حوکمڕانی مۆدێرن و هاوڵاتی سەنتەری کە هەموو خزمەتگوزارییەکانی حکومەت بە شێوەیەکی دیجیتاڵی یەکبخات، زەمینە بۆ گەشەکردنی بەردەوام و داهێنان لە ناوچەکەدا دادەنێت.


بانکی ناوەندی عێراق لە میانی دەستپێکردنی فەرمیی پسولەی ئەلیکترۆنیدا ستایشی سەرکردایەتی سەرۆک وەزیرانی بارزانی کرد لە پێشخستنی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکانی حکومەت. عەلی ئەلعەلاق، پارێزگاری بانکی ناوەندی عێراق تیشکی خستە سەر سەرپەرشتیکردنی ڕاستەوخۆ و دەستی سەرۆکوەزیران بۆ چاکسازییە دیجیتاڵییەکان، ئاماژەی بەوەدا کە بارزانی بە شێوەیەکی شەخسی چاودێری پێشکەوتنەکانیان دەکات و دڵنیای دەدات کە لەسەر ڕێڕەوی دروست دەمێننەوە.


ئەلعەلاق ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم ئاستە لە چاودێری ڕۆژانە، هەماهەنگی و هاوکاری لە سەرانسەری هەرێمی کوردستان بەهێز دەکات و متمانە بە پرۆسەی چاکسازی بەهێز دەکات.

ئەلعەلاق بە وەسفکردنی سیسولی ئەلیکترۆنی وەک هەنگاوێکی ستراتیژی بەرەو ئابوورییەکی دیجیتاڵی مۆدێرن، جەختی لەوە کردەوە کە پشتبەستن بە پارەی کاش چیتر لەگەڵ داواکارییە ئابوورییە ئاڵۆزەکانی ئەمڕۆدا ناگونجێت.


جەختی لە پێویستی سیستەمێکی دارایی ئەلیکترۆنی پارێزراو و شەفاف کردەوە بۆ گەڕاندنەوەی متمانەی گشتی بۆ کەرتی بانکی، ئاماژەی بەوەشکرد کە پلاتفۆرمەکە تەواوکەری ئامرازەکانی پارەدانی دیجیتاڵی ئێستایە و خاڵی دەستپێکی گرنگە بۆ بەرزکردنەوەی ژێرخانی بانکی و دارایی عێراق.


بە وتەی ناوبراو، بانکی ناوەندی بە تەواوی پشتگیری لەم جۆرە دەستپێشخەرییانە دەکات، پارەدانی ئەلیکترۆنی وەک پێویستییەک سەیر دەکات- نەک هەڵبژاردن- بۆ بەرزکردنەوەی شەفافیەت، بەهێزکردنی توانای دارایی، و بنیاتنانی سیستەمێکی دیجیتاڵی یەکگرتوو و پارێزراو لە سەرانسەری عێراقدا بە هاوکاری لەگەڵ هەرێمی کوردستان.


پەرەی پێدراوە و بە تەواوی لەلایەن حکومەتی هەرێمەوە خاوەندارێتی دەکرێت، ئی-پسولە سیستەمێکی پارێزراو و مەرکەزی بۆ پێدانی حەسابی حکومەت بە شێوەی ئەلیکترۆنی دابین دەکات، کە ٢٤ کاتژمێر لە ڕۆژێکدا و حەوت ڕۆژ لە هەفتەیەکدا کاردەکات، بەبێ ئەوەی هیچ پارەیەکی زیادە و کۆمیسیۆنێک لە بەکارهێنەران وەربگیرێت.


بە گوتەی بەرپرسان، پلاتفۆرمەکە ڕێگە بە هاووڵاتیان دەدات لە ڕێگەی چەندین کەناڵی دیجیتاڵییەوە بە خێرایی و بە شێوەیەکی پارێزراو فەسڵەکان یەکلایی بکەنەوە، ئەمەش پێویستی بە پارەدانی کەسی و نەختینەیی نامێنێت کە لە مێژە تایبەتمەندی پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری گشتی بووە لە هەرێمدا.


بۆ دەیان ساڵ، خەرجکردنی فەسڵی حکومەت لە هەرێمی کوردستان زۆر پشتی بە کۆکردنەوەی پارەی فیزیکی و سەردانی فەرمانگەکان بەستبوو، زۆرجار لە ئەنجامدا نزیکی درێژ و تێچووی کارگێڕی زۆر و ناکارامەیی بۆ هەردوو هاووڵاتی و دامەزراوە حکومییەکان دروستبوو. لەگەڵ گەشەکردنی خواست لەسەر خزمەتگوزارییە گشتیەکانی خێراتر و شەفافتر، ئەم سیستەمە میراتیانەش تادێت ناپایەدارتر دەبن.


e-Psûle ئەم تەحەددایانە چارەسەر دەکات بە تواناکردنی هاوڵاتیان بۆ بینینی و پارەدانی حەسابەکان بە شێوەیەکی دەستبەجێ لە ڕێگەی ئەپڵیکەیشنی مۆبایل و جزدانی دیجیتاڵی بەشداربوو و بانکە هاوبەشەکانەوە. پارەدانەکان بە شێوەیەکی پارێزراو و شەفافانە پرۆسێس دەکرێن، لەگەڵ پسوڵەی دیجیتاڵی دەستبەجێ دەردەچن و هەڵدەگیرێن بۆ ئاماژەدان لە داهاتوودا.